Telewizor Samsung nagle zaczyna czytać na głos każdą pozycję menu, nazwy kanałów i przyciski? To nie awaria, tylko włączony Przewodnik głosowy, funkcja dla osób niewidzących i słabowidzących. Najczęściej włącza się przez przypadek, wystarczy zbyt długie przytrzymanie przycisku na pilocie. Wyłączenie zajmuje kilkanaście sekund, o ile wiadomo, którego „lektora” faktycznie trzeba się pozbyć. Takich funkcji jest w telewizorze kilka i każda wyłącza się w innym miejscu.
Który lektor mówi? Trzy różne funkcje
W potocznym języku „lektor” oznacza trzy różne rzeczy. Jeśli telewizor czyta menu, to jest to przewodnik głosowy. Jeśli w trakcie filmu pojawia się dodatkowy głos opisujący, co dzieje się na ekranie („mężczyzna otwiera drzwi”), to audiodeskrypcja. Jeśli zaś ktoś monotonnie czyta polskie tłumaczenie na zagraniczny film, to zwykła ścieżka dźwiękowa z lektorem, wybierana w opcjach audio.
- Przewodnik głosowy – czyta interfejs telewizora, w tym menu, ustawienia i listę aplikacji.
- Audiodeskrypcja – opisuje obraz w programach i filmach, które ją oferują.
- Lektor filmowy – to wersja językowa programu albo filmu, a nie funkcja telewizora.
Dalej opisane są wszystkie trzy, ale zaczynać trzeba od pierwszego. To on odpowiada za 90% zgłoszeń typu „telewizor gada do mnie”.
Najszybszy sposób: skrót na pilocie
Samsung przewidział skrót właśnie na takie sytuacje. Na większości pilotów Smart Remote wystarczy przytrzymać przycisk Mute (wyciszenie) przez około 2 sekundy. Na pilotach z jednym przyciskiem głośności, np. Solar Cell, przytrzymuje się przycisk głośności. Na ekranie pojawi się menu skrótów ułatwień dostępu. Pierwsza pozycja to zwykle Przewodnik głosowy. Wystarczy ją zaznaczyć i zatwierdzić przyciskiem środkowym (Enter), żeby przełączyć na Wył.
To samo długie przytrzymanie jest najczęstszą przyczyną przypadkowego włączenia lektora. Dlatego skrót działa w obie strony, a po wyłączeniu głos powinien ucichnąć od razu, jeszcze w trakcie czytania listy skrótów.
Jeśli przytrzymanie Mute nic nie daje, pilot może należeć do starszej serii bez skrótu ułatwień dostępu. Wtedy zostaje droga przez menu, opisana niżej.
Wyłączanie przez ustawienia
Ścieżka różni się w zależności od rocznika telewizora, ale logika jest ta sama: trzeba wejść w ustawienia ogólne i znaleźć dział dostępności. Nazwy bywają nieco inne, bo Samsung zmieniał tłumaczenia z roku na rok. Jeśli konkretnej pozycji nie ma, wystarczy szukać czegoś o podobnej nazwie w tym samym miejscu.
Modele od 2018 roku (Tizen)
W nowszych telewizorach menu jest pod przyciskiem Home lub Settings. Układ opcji zmienia się nieco między rocznikami, ale kolejność wygląda tak:
- Nacisnąć przycisk Home i wybrać Ustawienia (ikona zębatki) po lewej stronie ekranu.
- Wejść w Wszystkie ustawienia, jeśli telewizor pokazuje tylko skrócone menu.
- Wybrać Ogólne (w najnowszych modelach Ogólne i prywatność).
- Przejść do Ułatwienia dostępu (czasem Dostępność).
- Wejść w Ustawienia przewodnika głosowego.
- Przełączyć pierwszą pozycję, Przewodnik głosowy, na Wył.
W tym samym miejscu są też suwaki głośności, szybkości i wysokości głosu. Jeśli lektor ma zostać, ale ma mówić ciszej lub wolniej, wystarczy to wyregulować bez wyłączania całej funkcji.
Warto sprawdzić, czy przełącznik faktycznie zmienił stan. W trakcie poruszania się po menu głos jeszcze chwilę mówi i łatwo pomyśleć, że wyłączenie nie zadziałało. Ostatnie zdanie lektora często jest tylko dokończeniem poprzedniego komunikatu.
Starsze modele (serie J, K, M)
W telewizorach z pierwszej połowy dekady menu nazywa się inaczej. Trzeba nacisnąć przycisk Menu (na pilocie z klawiaturą numeryczną) lub Menu/123 i wybrać opcję System. Dalej szukać Dostępność i pozycji Przewodnik głosowy, po czym przełączyć ją na wyłączoną.
Na niektórych modelach z tego okresu dostępność jest schowana pod Ogólne, a nie pod System. Jeśli w jednym miejscu jej nie ma, drugie jest pewniakiem. Nie ma sensu przeszukiwać każdej zakładki po kolei.
Starsze telewizory często mają też dodatkowy skrót: przycisk Menu przytrzymany na pilocie otwiera szybkie opcje, a w nich Przewodnik głosowy. Jeśli pilot ma przycisk Hint lub Voice, warto sprawdzić także jego działanie.
Gdy lektor czyta wszystko i nie da się nawigować
Największy problem pojawia się wtedy, gdy przewodnik głosowy jest włączony, a telewizor po zmianie ustawień tak dużo mówi, że trudno się połapać, gdzie jest kursor. Są na to trzy wyjścia.
Pierwsze to wspomniany skrót z przyciskiem Mute. Działa niezależnie od tego, co jest na ekranie. Drugie to głos: w telewizorach z asystentem wystarczy przytrzymać przycisk mikrofonu i powiedzieć „Wyłącz przewodnik głosowy”. Z Bixby działa to wprost, z innymi asystentami bywa kapryśnie.
Trzecie wyjście to aplikacja SmartThings w telefonie. Po sparowaniu z telewizorem dostępny jest w niej wirtualny pilot z kursorem i klawiaturą, więc można przejść całą ścieżkę z menu bez słuchania lektora.
Po dłuższej walce z lektorem nie warto od razu przywracać ustawień fabrycznych. To rozwiązanie ostateczne, kasuje aplikacje, kanały i konta. Do wyłączenia jednej funkcji prawie nigdy nie jest potrzebne.
Audiodeskrypcja i lektor w filmach
Jeśli menu przestało mówić, ale w programach nadal słychać dodatkowy głos, trzeba wyłączyć audiodeskrypcję. Ustawienia: Ogólne → Ułatwienia dostępu → Ustawienia audiodeskrypcji, potem przełącznik Audiodeskrypcja na wyłączony. W niektórych modelach jest to opcja Opis audio. W trakcie oglądania telewizji można też otworzyć szybkie ustawienia dźwięku i wybrać inną ścieżkę audio.
Przy lektorze filmowym, czyli polskim głosie czytającym tłumaczenie, sprawa jest inna. Telewizor go nie „włącza”, tylko odtwarza wybraną ścieżkę. Podczas oglądania w telewizji cyfrowej trzeba wejść w Opcje lub Narzędzia, a potem w Język audio i wybrać oryginał albo inną wersję. W aplikacjach streamingowych, takich jak Netflix czy Canal+, ścieżkę zmienia się w ustawieniach samego odtwarzacza, nie w menu telewizora.
Dlaczego lektor wraca
Jeśli po wyłączeniu przewodnik głosowy po jakimś czasie włącza się znowu, winowajcą jest najczęściej pilot. Przycisk Mute jest łatwy do przytrzymania, zwłaszcza gdy pilot leży na kanapie albo bawią się nim dzieci. Czasem pomaga ostrożniejsze obchodzenie się z pilotem, a czasem aktualizacja oprogramowania telewizora (Ustawienia → Wsparcie → Aktualizacja oprogramowania).
Jeśli telewizor jest używany przez osoby starsze albo dzieci, można ustawić nawyk sprawdzenia skrótu po każdej niespodziance. Wystarczy ten sam gest, który wcześniej wyłączył lektora, żeby w kilka sekund przywrócić ciszę.
