Ani napis „Class 10″, ani „do 170 MB/s” na froncie karty nie powiedzą, czy aparat wytrzyma nagrywanie w 4K bez zatrzymania. O tym decydują klasy prędkości kart SD (C, U, V i A), a dobór sprowadza się do porównania gwarantowanej prędkości zapisu karty z bitrate’em, który produkuje urządzenie. Typowa wpadka wygląda tak: tańsza karta, nagranie urywa się po kilku minutach, a plik nie chce się otworzyć. Poniżej wyjaśniono, co oznaczają poszczególne symbole, jak przeliczyć wymagania kamery czy aparatu na megabajty, które klasy pasują do konkretnych urządzeń i jak wyłapać podróbkę.
Klasy prędkości kart SD – co znaczą symbole C, U, V i A
Na kartach są zwykle dwa lub trzy znaczki: cyfra w „C”, cyfra w „U” i litera „V”. Każdy z nich opisuje minimalną, ciągłą prędkość zapisu, czyli poniżej jakiej wartości karta nie powinna zejść podczas nagrywania. Duża liczba z dopiskiem „do” na opakowaniu to natomiast maksymalny odczyt, który w nagrywaniu nie pomaga.
Klasa (U3, V30) mówi, ile karta zapisze w najgorszym momencie. Liczba „MB/s” z opakowania mówi, ile odczyta w najlepszym. Do nagrywania liczy się pierwsza wartość.
| Oznaczenie | Minimalny zapis | Typowe zastosowanie |
|---|---|---|
| C10 (Class 10) | 10 MB/s | Full HD, zdjęcia JPEG |
| U1 | 10 MB/s | Full HD, krótkie serie zdjęć |
| U3 | 30 MB/s | 4K do ok. 240 Mb/s |
| V6 / V10 | 6 / 10 MB/s | Full HD |
| V30 | 30 MB/s | 4K 60p, długie serie RAW |
| V60 | 60 MB/s | 4K o wysokim bitrate, 6K |
| V90 | 90 MB/s | 4K 120p, nagrania intra 10-bit |
Speed Class (C) i UHS Speed Class (U)
Najstarszy system to Speed Class: C2, C4, C6 i C10, gdzie cyfra odpowiada minimalnym megabajtom na sekundę. Warianty poniżej C10 praktycznie zniknęły ze sklepów. C10 to 10 MB/s i to za mało na większość współczesnego 4K, mimo że przez lata uchodziło za „szybką kartę”.
UHS Speed Class dodał dwa progi: U1 (10 MB/s) i U3 (30 MB/s). Pod względem gwarantowanego zapisu U1 jest więc równoważne C10. Różnica dotyczy interfejsu, bo karty U1 i U3 pracują w trybie UHS.
Video Speed Class (V) i Application Performance Class (A)
Klasy V powstały, gdy U3 przestało wystarczać do nagrań o wyższym bitrate. Mają osiem poziomów: V6, V10, V30, V60 i V90 (liczba to MB/s). V30 gwarantuje tyle samo co U3, więc większość kart ma oba oznaczenia naraz.
Klasy A1 i A2 mierzą coś innego, bo dotyczą losowych operacji na małych plikach, czyli pracy systemu i aplikacji. A1 wymaga minimum 1500 IOPS odczytu i 500 IOPS zapisu, A2 to 4000 i 2000 IOPS. Do nagrywania wideo klasa A jest bez znaczenia, ale przy Raspberry Pi albo instalowaniu aplikacji na telefonie robi różnicę.
UHS-I, UHS-II i SD Express – interfejs też ogranicza prędkość
Klasa określa zapis, ale na odczyt i realną prędkość wpływa też magistrala karty. UHS-I ma teoretyczny limit 104 MB/s i jeden rząd styków. UHS-II dochodzi do 312 MB/s i ma drugi rząd styków z tyłu karty, a UHS-III (624 MB/s) praktycznie nie występuje w sprzęcie. Najnowszy SD Express działa na PCIe i NVMe, sięga około 985 MB/s, ale obsługują go nieliczne urządzenia.
Karta UHS-II włożona do gniazda UHS-I nigdy nie przekroczy limitu UHS-I. Działa dzięki wstecznej zgodności, ale dopłata za drugi rząd styków idzie wtedy w błoto. Przykład: SanDisk Extreme PRO UHS-I ma 170 MB/s odczytu i 90 MB/s zapisu (V30), a wersja UHS-II tej samej serii oferuje 300 MB/s i 260 MB/s (V90).
UHS-II ma sens w aparatach z gniazdem UHS-II (długie serie RAW, wideo V60/V90) oraz przy częstym kopiowaniu zdjęć czytnikiem UHS-II. W reszcie zastosowań wystarcza UHS-I.
Jak dobrać klasę prędkości karty SD do urządzenia
Punkt wyjścia to bitrate nagrywania, który producent podaje w instrukcji lub specyfikacji. Przelicza się go na megabajty i dodaje zapas.
Bitrate w Mb/s podziel przez 8, żeby dostać MB/s. 4K nagrywane z szybkością 100 Mb/s to 12,5 MB/s, więc karta U1 lub C10 (10 MB/s) jest już za wolna. Do wyniku warto dodać zapas rzędu 30–50%.
| Urządzenie / tryb | Strumień danych | Minimalna klasa |
|---|---|---|
| Zdjęcia JPEG (kompakt, podstawowa lustrzanka) | kilka–kilkanaście MB na zdjęcie | C10 / U1 |
| Zdjęcia RAW seriami | liczy się prędkość zapisu | U3 / V30, UHS-II przy długich seriach |
| Wideo Full HD (do 50 Mb/s) | do ok. 6 MB/s | U1 / V10 |
| 4K 100 Mb/s (Sony ZV-E10, GoPro, DJI Mini) | ok. 12,5 MB/s | U3 / V30 |
| 4K intra do 600 Mb/s (Sony A7S III, XAVC S-I) | ok. 75 MB/s | V60 lub V90, UHS-II |
| Dashcam, monitoring Full HD | 1–2 MB/s | U1 + seria Endurance |
| Raspberry Pi | losowe operacje, mały plik | A1 lub A2 |
| Nintendo Switch | głównie odczyt | U1, UHS-I |
Aparaty, kamery sportowe i drony
Do zdjęć JPEG wystarczy U1. Przy RAW seriami karta pracuje intensywnie dopiero po zapełnieniu bufora aparatu, więc liczy się faktyczna prędkość zapisu: karta 90 MB/s opróżni bufor wyraźnie szybciej niż model 40 MB/s o tej samej klasie U3.
GoPro w specyfikacjach zaleca karty microSD o klasie V30, a drony DJI z serii Mini i Air wymagają co najmniej U3. Do ciężkich kodeków intra (Sony A7S III przy 600 Mb/s) potrzebne jest V90 i gniazdo UHS-II, a nagrywanie 8K RAW wymaga już kart CFexpress, bo SD tego nie uciągnie.
Monitoring, dashcam, Raspberry Pi i konsole
Rejestrator jazdy i kamera monitoringu zapisują Full HD z niskim bitrate, więc klasa prędkości nie ma tu znaczenia. Ma za to wytrzymałość: ciągłe nadpisywanie wykańcza zwykłą kartę wielokrotnie szybciej niż model z serii Endurance, np. SanDisk High Endurance, Samsung PRO Endurance czy Kingston High Endurance.
Raspberry Pi wykonuje masę drobnych operacji na plikach, więc wybiera się kartę z oznaczeniem A1 lub A2. V30 niewiele da, a oficjalne karty Raspberry Pi mają właśnie A1. W Nintendo Switch wystarcza microSD z U1, bo i tak ogranicza je interfejs UHS-I. Switch 2 działa natomiast wyłącznie z kartami microSD Express, zwykła microSD jej nie obsłuży.
Pojemność i format: SDHC, SDXC, SDUC
Poza prędkością trzeba sprawdzić, czy urządzenie obsługuje daną pojemność. SDHC obejmuje karty od 4 do 32 GB (system plików FAT32), SDXC od 64 GB do 2 TB (exFAT), a SDUC do 128 TB i na razie jest rzadkością. Starszy aparat czy czytnik bez obsługi SDXC nie rozpozna karty 64 GB, bo nie zna exFAT. Producent zwykle podaje maksymalną pojemność w specyfikacji.
Kartę najlepiej formatować w samym urządzeniu. Na komputerze lepiej użyć narzędzia SD Memory Card Formatter od SD Association, a nie wbudowanego formatowania Windows, bo ten drugi często ignoruje strukturę karty.
Jak sprawdzić, czy karta naprawdę trzyma deklarowaną prędkość
Podróbki kart SD z zawyżoną pojemnością lub prędkością wciąż trafiają się na aukcjach i w tanich sklepach internetowych. Zawsze zaczyna się od testu pojemności, bo karta 256 GB, która naprawdę ma 16 GB, uszkodzi dane po zapełnieniu.
- Sprawdź pojemność programem H2testw (Windows) albo F3 (macOS i Linux). Wykrywają karty o fałszywej pojemności.
- Zmierz prędkość w CrystalDiskMark (Windows), KDiskMark (Linux) albo Blackmagic Disk Speed Test (macOS), w teście sekwencyjnym.
- Użyj dobrego czytnika. Tani czytnik USB 2.0 przytnie wynik do ok. 35–40 MB/s i zafałszuje test.
- Nagraj 10–15 minut przy maksymalnym bitrate w docelowym urządzeniu. Szybkie testy mierzą krótkie serie, a po zapełnieniu bufora karty niektóre modele zwalniają.
Najczęstsze błędy przy wyborze karty
- Kupowanie po liczbie „do X MB/s” bez sprawdzenia oznaczeń U i V. Odczyt nie mówi nic o zapisie.
- Przekonanie, że C10 wystarczy do 4K. Gwarantuje 10 MB/s, a 4K 100 Mb/s to 12,5 MB/s.
- Dopłata do UHS-II do urządzenia z gniazdem UHS-I.
- Zwykła karta w dashcamie lub kamerze monitoringu zamiast serii Endurance.
- Zakup kart Samsung, SanDisk czy Lexar od przypadkowego sprzedawcy bez weryfikacji. Autoryzowani dystrybutorzy są wymienieni na stronach producentów.
Najczęstsze pytania
Czy karta Class 10 wystarczy do nagrywania 4K?
Najczęściej nie. Class 10 gwarantuje tylko 10 MB/s zapisu, a 4K przy 100 Mb/s wymaga około 12,5 MB/s. Do 4K potrzebna jest karta U3 lub V30.
Czym różni się U3 od V30?
Oba oznaczenia gwarantują minimum 30 MB/s zapisu. V30 należy do klas wideo i jest ukłonem w stronę użytkowników kamer, a większość kart ma jedno i drugie na obudowie.
Czy karta UHS-II działa w urządzeniu z UHS-I?
Tak, jest wstecznie zgodna. Prędkość ograniczy jednak interfejs UHS-I, czyli maksymalnie około 104 MB/s.
Czy karty microSD mają te same klasy prędkości co SD?
Tak, obowiązują te same oznaczenia: C, U, V i A. Karta microSD z adapterem działa w gnieździe SD z taką samą klasą prędkości.