Częstochowa nigdy nie była piłkarską potęgą w Polsce. Przez dekady Raków krążył między niższymi ligami, a jego kibice mogli jedynie pomarzyć o regularnych występach w najwyższej klasie rozgrywkowej. Wszystko zmieniło się w ostatnich latach. Klub, który jeszcze w 2019 roku debiutował w Ekstraklasie po 21 latach nieobecności, w ciągu zaledwie czterech sezonów zdobył mistrzostwo Polski, trzy Puchary Polski i stał się stałym bywalcem europejskich pucharów. To jedna z najbardziej spektakularnych transformacji w historii polskiej piłki nożnej. Droga Rakowa na europejską arenę to opowieść o konsekwentnej pracy, mądrym zarządzaniu i ambicjach, które przekroczyły najśmielsze oczekiwania.
Raków Częstochowa: rozgrywki i aktualna sytuacja
Częstochowianie kontynuują swoją przygodę w najwyższej klasie rozgrywkowej, regularnie walcząc o czołowe lokaty i miejsca gwarantujące start w europejskich pucharach. Zespół rywalizuje na trzech frontach – w lidze krajowej, Pucharze Polski oraz międzynarodowych rozgrywkach. Pełne zestawienie meczów z bieżącego sezonu we wszystkich rozgrywkach znajduje się poniżej, wraz z aktualnymi wynikami i nadchodzącymi terminami spotkań.
Od trzeciej ligi do mistrza Polski – historia sukcesów
Klub powstał w 1921 roku jako „Racovia”, a w 1927 został reaktywowany pod nazwą Robotniczy Klub Sportowy Raków. Przez większość swojej historii był typowym zespołem robotniczym, związanym z częstochowską hutą. Awans do I ligi (dzisiejszej Ekstraklasy) przyszedł dopiero w 1994 roku, po raz pierwszy w historii klubu. Tamten epizod w elicie trwał jednak zaledwie cztery lata – największym osiągnięciem było 8. miejsce w sezonie 1995/96.
Po spadku w 1998 roku rozpoczął się najtrudniejszy okres w dziejach klubu. W latach 2001-2005 Raków grał w czwartej lidze, balansując na granicy zapomnienia. Powrót do ekstraklasy wydawał się wtedy nieosiągalnym marzeniem.
Klub wywalczył awans do Ekstraklasy w sezonie 2018-19, po 21 latach nieobecności. W tym samym sezonie Raków dotarł do półfinału Pucharu Polski, po drodze eliminując Lecha Poznań i Legię Warszawa. To był sygnał, że częstochowianie nie przyjechali do elity tylko po to, by przetrwać.
Era trofeów – trzy mistrzostwa i dominacja w Pucharze Polski
W sezonie 2020/21 Raków zajął drugie miejsce w lidze, co było najwyższą pozycją w historii klubu i zapewniło pierwszy start w europejskich pucharach. Ale to był dopiero początek. 2 maja 2021 roku Raków zdobył swoje pierwsze wielkie trofeum – Puchar Polski, pokonując w finale Arkę Gdynię 2:1.
17 lipca 2021 roku częstochowianie pokonali w rzutach karnych Legię Warszawa i wywalczyli Superpuchar Polski. Rok później historia się powtórzyła – Raków ponownie zdobył Puchar Polski (2022, wygrywając z Lechem Poznań 3:1) oraz Superpuchar Polski (2:0 z Lechem).
7 maja 2023 roku przyszedł najważniejszy moment – Raków zdobył pierwsze w historii mistrzostwo Polski. Klub, który jeszcze dekadę wcześniej grał na zapleczu Ekstraklasy, zdobył trzy mistrzostwa Polski w latach 2021-2023. To osiągnięcie, którego nikt się nie spodziewał.
Raków zdobył trzy Puchary Polski w latach 2021, 2022 i 2023, stając się jednym z najbardziej utytułowanych klubów polskiej piłki w ostatnich latach.
Kluczowe statystyki z lat dominacji
W sezonie mistrzowskim 2020/21 zespół Marka Papszuna zdobył 71 punktów w 34 meczach, wyprzedzając Legię Warszawa o 4 punkty. Raków stracił tylko 22 bramki w całym sezonie, co było najlepszym wynikiem w lidze.
Bilans meczów ligowych od sezonu 2019/2020 do końca sezonu 2022/2023 pokazuje procent wygranych meczów wynoszący 57% – jeden z najlepszych wyników w lidze w tym okresie. W pierwszych trzech sezonach w Ekstraklasie (2019-2022) Raków zdobył łącznie 182 bramki, co daje średnią 60,7 gola na sezon.
Debiut w europejskich pucharach – pierwszy krok na międzynarodową arenę
Pierwszy mecz w europejskich pucharach rozegrano w drugiej rundzie eliminacji Ligi Konferencji Europy 2021/22, przeciwko litewskiej Sūduvie – dwumecz zakończył się 0:0, a Raków awansował po rzutach karnych 4:3. W trzeciej rundzie pokonali rosyjski Rubin Kazan 1:0 w dwumeczu.
W rundzie play-off Raków przegrał ze Slavią Praga 2:3 w dwumeczu, kończąc swoją pierwszą przygodę z europejskimi rozgrywkami. Dla klubu, który nigdy wcześniej nie grał na międzynarodowej arenie, samo dotarcie do ostatniej rundy eliminacji było ogromnym osiągnięciem.
Sezon 2022/23 – kolejny krok naprzód
W eliminacjach Ligi Konferencji 2022/23 Raków pokonał FC Astanę (6:0 w dwumeczu) i FC Spartak Trnava (3:0), ale ponownie przegrał ze Slavią Praga (2:3) w rundzie play-off. Dwukrotna porażka z tym samym rywalem w decydującej fazie eliminacji była bolesna, ale pokazała, że Raków potrzebuje jeszcze doświadczenia na tym poziomie.
Liga Mistrzów i Liga Europy – historyczny sezon 2023/24
Zdobycie mistrzostwa Polski w 2023 roku otworzyło przed Rakowem drzwi do eliminacji Ligi Mistrzów – najbardziej prestiżowych rozgrywek klubowych na świecie. W pierwszej rundzie eliminacji Raków pokonał Florę Tallinn 1:0 i 3:0 (Zwoliński strzelił dwa gole w rewanżu).
W drugiej rundzie częstochowianie zmierzyli się z Karabachem Azerbejdżan – wygrali 3:2 w Częstochowie i zremisowali 1:1 na wyjeździe (bramkę zdobył Fran Tudor). Trzecia runda przyniosła dwumecz z cypryjskim Arisem Limassol – Raków wygrał 2:1 w Częstochowie i 1:0 na Cyprze (obie bramki strzelił Fran Tudor).
Raków dotarł do ostatniej rundy eliminacji Ligi Mistrzów, gdzie zmierzył się z FC Copenhagen z Danii. Tam przygoda z najważniejszymi rozgrywkami się zakończyła, ale Raków zakwalifikował się do fazy grupowej Ligi Europy, gdzie odpadł na etapie grupy.
Po raz pierwszy w historii klub zakwalifikował się do fazy grupowej Ligi Europy. Częstochowianie trafili do grupy E z rywalami: Sporting Lizbona, Atalanta Bergamo oraz Sturm Graz.
Raków pokonał Sturm Graz 1:0 w piątej kolejce – była to pierwsza wygrana mistrza Polski w Lidze Europy, z czego cieszył się kapitan Fran Tudor. W ostatniej kolejce Raków przegrał z Atalantą Bergamo 0:4 w Sosnowcu i pożegnał się z europejskimi pucharami.
| Sezon | Rozgrywki | Osiągnięcie | Kluczowe wyniki |
|---|---|---|---|
| 2021/22 | Liga Konferencji | Runda play-off eliminacji | Wygrane z Sūduvą i Rubinem Kazan |
| 2022/23 | Liga Konferencji | Runda play-off eliminacji | Wygrana 6:0 z Astana, 3:0 ze Spartakiem Trnava |
| 2023/24 | Liga Mistrzów / Liga Europy | IV runda eliminacji LM / faza grupowa LE | Trzy rundy eliminacji LM, pierwsza wygrana w LE |
| 2025/26 | Liga Konferencji | Faza grupowa (w trakcie) | Wygrane z Žiliną 6:1, Maccabi 2:1, Ardą 3:1 |
Bilans w europejskich pucharach
Po czterech sezonach w europejskich pucharach Raków rozegrał 38 meczów z bilansem 22-8-8 i bramkami 48:27, osiągając 11 awansów (w tym jeden z fazy ligowej). To imponujący dorobek jak na klub, który do niedawna nie miał żadnego doświadczenia na międzynarodowej arenie.
Raków Częstochowa jako pierwszy klub z Częstochowy zagrał w fazie grupowej europejskich pucharów, co było historycznym osiągnięciem dla miasta i regionu. Każdy mecz w Lidze Europy czy Lidze Konferencji to nie tylko sportowe wyzwanie, ale również ogromna lekcja dla zawodników i sztabu szkoleniowego.
Najważniejsze zwycięstwa na arenie międzynarodowej
- Rubin Kazan (Rosja) – 1:0 w dwumeczu, Liga Konferencji 2021/22
- FC Astana (Kazachstan) – 6:0 w dwumeczu, Liga Konferencji 2022/23
- Flora Tallinn (Estonia) – 4:0 w dwumeczu, eliminacje Ligi Mistrzów 2023/24
- Karabach (Azerbejdżan) – 4:3 w dwumeczu, eliminacje Ligi Mistrzów 2023/24
- Aris Limassol (Cypr) – 3:1 w dwumeczu, eliminacje Ligi Mistrzów 2023/24
- Sturm Graz (Austria) – 1:0, faza grupowa Ligi Europy 2023/24
Marek Papszun – architekt sukcesu
Marek Papszun objął zespół w 2017 roku, gdy Raków grał w I lidze, i doprowadził go do awansu do Ekstraklasy, a następnie do trzech mistrzostw z rzędu. Jego filozofia gry opierała się na solidnej defensywie, zorganizowanym pressingu i wykorzystywaniu stałych fragmentów gry.
Z końcem sezonu 2022/23 Papszun pożegnał się z klubem, postanawiając zakończyć swoją misję będąc na szczycie. Jego następcą został dotychczasowy asystent – Dawid Szwarga. Ten pomysł jednak nie wypalił – sezon 2023/24 był dla Rakowa zupełnie nieudany.
Władze klubu zdecydowały się na powrót do sprawdzonego wariantu i przekonały Papszuna do powrotu. W sezonie 2024/25 Raków pod wodzą Papszuna został wicemistrzem Polski, tracąc do pierwszego Lecha Poznań tylko jeden punkt – walka o tytuł toczyła się do ostatniej kolejki.
Kluczowi zawodnicy w europejskich kampaniach
W ataku zespół mógł liczyć na skuteczność Ivi Lopeza, który strzelił 15 goli w sezonie mistrzowskim i był jednym z najlepszych napastników ligi. Hiszpan stał się symbolem ofensywnej siły Rakowa, a jego bramki często decydowały o wyniku najważniejszych meczów.
Fabian Piasecki to kolejny napastnik, który zapisał się w historii klubu – polski napastnik strzelał bramki zarówno w lidze, jak i w europejskich pucharach, będąc ważnym ogniwem ofensywy przez kilka sezonów. Fran Tudor, chorwacki pomocnik, był kapitanem zespołu i kluczowym zawodnikiem w eliminacjach Ligi Mistrzów, gdzie strzelił kilka ważnych bramek.
Wychowankowie, którzy zrobili karierę
Jakub Błaszczykowski wykuwał swój talent w młodzieżowych ekipach Rakowa – „Kuba” jest wychowankiem tego klubu, którego był zawodnikiem w latach 1993-2002. Później został kapitanem reprezentacji Polski i gwiazdą Borussii Dortmund.
Jerzy Brzęczek, były kapitan i selekcjoner reprezentacji Polski, również uznawany jest za wychowanka Rakowa, w którym występował jako junior w latach 1983-1988. Brzęczek następnie był trenerem Rakowa, gdy ten grał na szczeblu drugoligowym.
Jacek Magiera to kolejny wychowanek, który poza karierą piłkarską ma spore osiągnięcia w roli szkoleniowca – to były trener Legii Warszawa i selekcjoner reprezentacji młodzieżowej U-20.
Wyzwania i przyszłość w europejskich rozgrywkach
Regularny udział w europejskich pucharach wymaga nie tylko dobrych wyników w lidze krajowej, ale również odpowiedniej infrastruktury i głębi kadry. Gra w europejskich pucharach to ogromne wyzwanie logistyczne i sportowe – Raków musiał nauczyć się łączyć obowiązki ligowe z meczami w Europie, co oznaczało grę co trzy dni i podróże po całym kontynencie.
W 2014 roku właścicielem klubu został Michał Świerczewski, który stworzył sklep internetowy X-Kom – Raków obrał za cel awans do Ekstraklasy i budowę klubu na miarę XXI wieku. Ta wizja została zrealizowana szybciej, niż ktokolwiek mógł się spodziewać.
Klub inwestuje w akademię, infrastrukturę treningową i skautingową bazę danych – to wszystko ma zapewnić, że sukces nie będzie jednorazowy, ale trwały. Europejskie puchary przynoszą nie tylko prestiż, ale również znaczące przychody finansowe, które można reinwestować w rozwój.
Europejskie puchary to obszar, w którym Raków ma ambicje – awans do fazy grupowej Ligi Europy pokazał, że klub może konkurować na wyższym poziomie.
Historyczne momenty sprzed ery sukcesów
Zanim Raków stał się potęgą, miał w swojej historii kilka jasnych momentów. W 1967 roku na stadionie Błękitnych Kielce trzecioligowy Raków stanął do walki o trofeum Pucharu Polski z pierwszoligową Wisłą Kraków – częstochowianie dzielnie odpierali ataki, ale w dogrywce przegrali i zadowolili się srebrnymi medalami, co po dziś dzień jest jednym z największych sukcesów w historii klubu.
W 1972 roku po raz drugi w historii trzecioligowy Raków dotarł do półfinału rozgrywek o krajowy puchar. Te osiągnięcia pokazywały, że klub ma potencjał do niespodzianek, nawet gdy grał na niższych szczeblach rozgrywkowych.
Droga do regularnych występów w Europie
Raków udowodnił, że nie jest klubem jednego sezonu. Klub zdobył trzy mistrzostwa Polski w latach 2021-2023 i stał się regularnym uczestnikiem europejskich pucharów. Każdy sezon przynosi nowe doświadczenia i lekcje, które pomagają budować silniejszy zespół.
Dla Rakowa był to czwarty sezon w historii w eliminacjach europejskich pucharów – dwukrotnie rywalizowali w Lidze Konferencji, dochodząc do meczów fazy play-off. To pokazuje konsekwencję i umiejętność przechodzenia przez kolejne rundy eliminacji.
Historia Rakowa Częstochowy w europejskich pucharach to dowód na to, że w polskiej piłce można zbudować coś trwałego bez tradycji wielkiego klubu i wielomilionowych budżetów. Częstochowianie udowodnili, że mądre zarządzanie, stabilność trenerska i jasna wizja rozwoju mogą przynieść efekty przekraczające najśmielsze oczekiwania. Walka o europejskie puchary przestała być dla nich marzeniem – stała się codziennością, która definiuje współczesną tożsamość klubu.