Polonia Warszawa to nazwa, która w polskim futbolu budzi skrajne emocje. Klub z Konwiktorskiej 6, założony w 1911 roku, przeszedł przez wszystko – od dwóch mistrzostw Polski, przez dramatyczny upadek do czwartej ligi, aż po stopniowy powrót do centralnych rozgrywek. Obecnie występuje w I lidze, walcząc o miejsce na piłkarskiej mapie kraju. Historia Czarnych Koszul to nie tylko sportowe osiągnięcia, ale przede wszystkim dowód na to, że tradycja i kibicowska pasja potrafią przywrócić klub do życia nawet po najtrudniejszych chwilach.
Polonia Warszawa: rozgrywki – walka o powrót do elity
Czarne Koszule po latach turbulencji znalazły się w I lidze, gdzie każdy mecz to krok w stronę odbudowy pozycji. Kompletne zestawienie meczów z bieżącego sezonu, wyników i terminów znajdziesz w tabeli poniżej.
Początki legendy – od Warszawskiego Koła Sportowego do Czarnych Koszul
Istniejące w ramach Warszawskiego Koła Sportowego dwie drużyny gimnazjalne: Stella i Merkury postanowiły połączyć siły. Stało się to za sprawą kapitana jeszcze innej drużyny – Wacława Denhoffa-Czarnockiego, on też wymyślił patriotyczną nazwę klubu – Polonia. W czasach zaboru rosyjskiego nadanie takiej nazwy drużynie było wyjątkowym aktem patriotyzmu i odwagi, Polska nie widniała wówczas na oficjalnych mapach Europy.
Swój pierwszy, historyczny mecz Polonia zagrała właśnie 19.11.1911 roku z drużyną Korony Warszawa, spotkanie zakończyło się zwycięstwem Korony 4:3. Od 1913 roku Polonia grała w popularnych „Czarnych Koszulach”, który później stał się również przydomkiem naszego klubu.
W 1928 roku Polonia przeniosła się na ul. Konwiktorską 6, gdzie ma swoją siedzibę do dzisiaj. Oficjalnego otwarcia stadionu dokonano 30 września 1928 r., jednakże pierwszy mecz odbył się już 15 sierpnia 1928 r., kiedy Polonia Warszawa pokonała drużynę Hasmonea Lwów 5:0. To właśnie przy Konwiktorskiej klub budował swoją tożsamość przez niemal sto lat.
Polonia to współzałożyciel Polskiego Związku Piłki Nożnej (1919) oraz Polskiej Ligi Piłki Nożnej (1927)
Złote lata międzywojnia i pierwsze sukcesy
W grudniu 1926 roku większość polskich klubów, łącznie z Polonią Warszawa, zdecydowała o utworzeniu rozgrywek ligowych, które odbyły się po raz pierwszy w 1927 roku. Klub szybko stał się jednym z czołowych zespołów w kraju, choć pierwsze mistrzostwo długo się nie pojawiało.
Lata 30. to okres zmiennej formy. W rozgrywkach w 1930 roku, piłkarze zajęli 4. miejsce w Lidze, tuż za drużyną Legii. W kolejnym sezonie klub doświadczył po raz pierwszy gorzkiego smaku degradacji z rozgrywek ligowych. Jednak dzięki temu w kolejnym sezonie Polonia wygrała rozgrywki w niższej klasie i ponownie znalazła się w gronie najlepszych klubów grających w Lidze w 1934 r.
Liga nie została dokończona z powodu wybuchu II wojny światowej, a po rozegraniu 12 z 18 zaplanowanych meczów Polonia zajmowała 7. miejsce. Jeden z jej graczy Zenon Pieniążek był drugim wśród najskuteczniejszych zawodników z 16 zdobytymi bramkami.
Legendy przedwojennej Polonii
W tym okresie klub mógł liczyć na wybitnych zawodników. W drużynie zadebiutował dziewiętnastoletni wówczas Władysław Szczepaniak, który w przyszłości stanie się symbolem klubu. Władysław Szczepaniak. Prawdziwa legenda Polonii Warszawa, w której spędził całą swoją karierę. Wywalczył z nią pierwsze powojenne mistrzostwo kraju, w 1946 roku.
Innym wybitnym strzelcem był Mieczysław Ałaszewski, który w ekstraklasie zdobył 44 gole w 115 meczach. Gdy Polonia spadła w 1932 roku do A Klasy, został w klubie, skutecznie pomagając drużynie wrócić do Ligi.
1946 – pierwsze mistrzostwo Polski i powojenna odbudowa
Polonia jest pierwszym Wicemistrzem w dziejach polskiego futbolu, pierwszym Mistrzem Polski po II wojnie światowej oraz pierwszym mistrzem Polski pochodzącym z Warszawy. To osiągnięcie miało ogromne znaczenie symboliczne – Jak pisali twórcy książki „Piłkarze z Konwiktorskiej” Tadeusz Morawski i Zbigniew Krakowiak: Siłą Polonii była ścisła więź z Warszawą i jej mieszkańcami. Była bezdomna jak wielu z nich. Po latach klęski i tragedii potrzebowała sukcesu, podobnie jak jej mieszkańcy. Z piłkarzami się więc utożsamiano. Ich sukcesy były sukcesami warszawiaków. Dlatego Polonia miała tak olbrzymią popularność, a na jej mecze przychodziły tłumy wiernych kibiców.
Drużyna, która zdobyła pierwsze mistrzostwo, składała się z zawodników, którzy przeżyli wojnę i wrócili do gry. Wśród kluczowych postaci znaleźli się Gerard Cieślik, który później przeniósł się do Ruchu Chorzów, oraz Teodor Peterek, bramkarz o niezwykłych refleksach.
W 1952 roku Polonia zdobyła drugie trofeum – Puchar Polski, w finałowym meczu pokonując Legię Warszawa na Łazienkowskiej 1:0. Był to ostatni sukces Czarnych Koszul w tamtych czasach.
Długie lata w cieniu – od spadku do zapomnienia
Wkrótce Polonia spadła do drugiej ligi. Często powtarzaną przyczyną była niechęć komunistycznych władz do Polonii, która kojarzyła się z przedwojenną Warszawą. Pierwsza połowa lat 50. to czarny okres stalinizmu, kiedy to ówczesne władze chciały usunąć wszystko co miało związek z dawną Polską. Każdemu klubowi dano resortowego „sponsora” – Polonii przypadła kolej, która, w przeciwieństwie do górników, wojska i milicji, do bogatych nie należała.
Mimo to jeszcze kilkanaście lat po spadku na Polonię przychodziły tysiące ludzi. Później stopniowo sympatię Warszawy przejmowała Legia, która, dzięki wsparciu wojska, mogła się pochwalić znacznymi sukcesami.
| Okres | Osiągnięcie | Uwagi |
|---|---|---|
| 1946 | Mistrzostwo Polski | Pierwsze powojenne mistrzostwo |
| 1952 | Puchar Polski | Zwycięstwo nad Legią 1:0 |
| Lata 50.-90. | Niższe ligi | Okres zapomnienia |
Rok 2000 – triumfalny powrót na szczyt
Pierwsze kroki ku powrotowi do świetności miały miejsce w trakcie prezesury Jerzego Piekarzewskiego, dzisiejszego honorowego prezesa KS Polonii Warszawa. Pod jego opieką sekcja piłkarska na nowo rozkwitła i w 1991 awansowała najpierw do II, a potem w 1993 roku do I ligi. Polonia w I lidze ponownie znalazła się w 1996 roku i została w niej 10 lat.
W 1998 roku zdobyto 3 w historii wicemistrzostwo, rok później piłkarze z Konwiktorskiej znaleźli się w półfinale Pucharu Intertoto, by w 2000 roku zdobyć mistrzostwo. Była to drużyna dzisiejszego prezesa Jerzego Engela, gdzie grali między innymi: Piotr Dziewicki, Arkadiusz Bąk i Emmanuel Olisadebe.
Po raz drugi okazała się najlepszą drużyną w kraju w roku 2000. Ponadto może pochwalić się dwukrotnym zdobyciem Pucharu Polski (1952, 2001), Pucharem Ligi Polskiej (2000) oraz Superpucharem Polski (2000)
W 1999 roku zespół dotarł także do półfinału Pucharu Intertoto. To był szczyt możliwości klubu – Europa, mistrzostwo, przepełniony stadion przy Konwiktorskiej.
Upadek i dramat – od Ekstraklasy do czwartej ligi
Chaos w klubie, oraz nagła śmierć Jana Ranieckiego 1 marca 2006 spowodowały, że klub nie był stanie utrzymać się w Ekstraklasie, zajął 15. miejsce i wraz z ostatnim w tabeli Lechem Poznań spadł z Ekstraklasy. Rozpoczął się najtrudniejszy okres w historii klubu.
Drużyna dzięki fuzji z Dyskobolią Grodzisk Wielkopolski w następnym sezonie rozpoczęła rozgrywki w Ekstraklasie. 11 lipca 2008 roku prezes klubu KSP Polonia Warszawa Józef Wojciechowski odkupił od Zbigniewa Drzymały 16715 akcji spółki Groclin-Dyskobolia SSA za 20 milionów złotych. Fuzja miała uratować klub, ale przyniosła tylko chwilowy spokój.
Po serii niepowodzeń w sezonie 2011/2012, Wojciechowski podejmuje decyzję o zaprzestaniu sponsorowania Klubu, co prowadzi do wyprzedaży i odejścia grupy zawodników reprezentujących do tej pory barwy warszawskiej Polonii. PZPN przychyla się do petycji stowarzyszenia zawiązanego przez grupę najbardziej wiernych kibiców Polonii i Klub rozpoczyna rozgrywki od IV ligi.
Kibice przejmują klub
To właśnie kibice uratowali Polonię przed całkowitym zniknięciem. Od czasu degradacji z Ekstraklasy, Polonia Warszawa przeżywa wzloty i upadki, oscylując między IV a II ligą i wciąż boryka się z problemami finansowymi. Właścicielem Polonii zostaje Gregoire Nitot, który decyduje się zainwestować w jej odbudowę.
Polonia Warszawa w niezwykle emocjonujących okolicznościach wywalcza awans na poziom centralny i po 5 latach wydostaje się z III ligi. Piłkarze trenera Rafała Smalca doganiają na koniec sezonu Legionovię Legionowo awansując na pozycję lidera.
Bilans historyczny – liczby nie kłamią
Polonia jest dwukrotnym mistrzem Polski, trzykrotnym wicemistrzem, dwukrotnym zdobywcą Pucharu Polski, jednokrotnym zdobywcą Superpucharu Polski oraz jednokrotnym zdobywcą Pucharu Ligi Polskiej. W tabeli wszech czasów Ekstraklasy zajmuje piętnaste miejsce, natomiast w klasyfikacji medalowej Mistrzostw Polski zajmuje dwunaste miejsce.
| Trofeum | Liczba | Lata |
|---|---|---|
| Mistrzostwo Polski | 2 | 1946, 2000 |
| Wicemistrzostwo Polski | 3 | Lata międzywojenne |
| Puchar Polski | 2 | 1952, 2001 |
| Superpuchar Polski | 1 | 2000 |
| Puchar Ligi Polskiej | 1 | 2000 |
| Półfinał Pucharu Intertoto | 1 | 1999 |
Najlepsi strzelcy w historii klubu
Polonia przez lata miała w swoich szeregach wybitnych napastników. Niestety, odpowiedź na to z pozoru proste i niewinne pytanie nastręcza sporo problemów. W archiwalnych statystykach piłkarzy Polonii natrafiamy wciąż na sporo luk.
Wśród najskuteczniejszych strzelców w historii klubu wymienia się:
- Mieczysław Ałaszewski – 44 gole w 115 meczach w ekstraklasie
- Waldemar Obrębski – 50 udokumentowanych goli (w sezonach, w których grał, brak danych o strzelcach 95 goli)
- Jerzy Kula – 47 udokumentowanych goli (w sezonach, w których występował, brak danych o strzelcach 39 goli). Kula strzelił dla Czarnych Koszul 12 goli na najwyższym szczeblu oraz co najmniej 35 bramek przez dwa lata gry Polonii na zapleczu Ligi (1936-1937)
- Andrzej Chomiczuk – 45 udokumentowanych goli (w sezonach, w których grał, brak danych o strzelcach 50 goli)
Henryk Borucz w Polonii występował przez osiem lat, stając się absolutną legendą klubu. W reprezentacji Polski rozegrał pięć spotkań. Mistrz Polski i zdobywca krajowego pucharu z warszawskim klubem.
Ciekawostki i mało znane fakty
Polonia to nie tylko piłka nożna. Polonia była pierwszym klubem szczebla centralnego, w barwach którego w meczu ligowym wystąpili razem ojciec i syn. Stało się to 21 listopada 1992 roku, gdy na murawie pojawili się Stanisław i Maciej Terleccy.
W 2004 roku kibice Polonii Warszawa adoptowali jaguarzycę mieszkającą w warszawskim ogrodzie zoologicznym. Nadano jej imię „Beata Konwiktorska VI”.
Piłkarzem Polonii Warszawa był też Feliks Konarski, autor słów słynnej pieśni Czerwone maki na Monte Cassino.
Poza codziennymi walkami w Powstaniu, organizowano podziemne rozgrywki piłkarskie o Mistrzostwo Warszawy, które zarówno w 1942 jak i 1943 roku wygrała Polonia
Droga powrotna – od IV ligi do walki o Ekstraklasę
Ostatnie lata to stopniowa odbudowa. Polonia przeszła przez piekło czwartej ligi, by krok po kroku wspinać się w górę. Każdy awans był celebrowany jak mistrzostwo, bo dla kibiców Czarnych Koszul liczyło się jedno – powrót do centralnych rozgrywek.
Obecnie klub gra w I lidze, mając za cel powrót do Ekstraklasy. To długa droga, ale historia Polonii pokazuje, że ten klub potrafi się podnosić nawet z największych upadków. Stadion przy Konwiktorskiej wciąż stoi, wciąż rozbrzmiewają na nim okrzyki kibiców, a czarne koszule wciąż budzą respekt.
Polonia Warszawa to dowód na to, że tradycja i pasja potrafią przetrwać wszystko. Od patriotycznego gestu założenia klubu w czasach zaborów, przez powojenne mistrzostwo, złote lata 2000 roku, aż po dramat upadku i powolny powrót – Czarne Koszule zawsze znajdowały siłę, by wrócić na mapę polskiego futbolu.